Czy w nowym domu można zamontować piec na węgiel w 2026/2027 roku? Sprawdzamy przepisy

Czy w nowym domu można dziś zamontować piec na węgiel? To pytanie wraca przy planowaniu ogrzewania domu jednorodzinnego. Odpowiedź nie sprowadza się do prostego „tak” albo „nie”, ponieważ oprócz przepisów ogólnokrajowych trzeba sprawdzić również uchwałę antysmogową obowiązującą w województwie, w którym znajduje się budynek.

Czy w Polsce obowiązuje całkowity zakaz kotłów na węgiel?

Nie ma jednej ogólnopolskiej uchwały antysmogowej, która w taki sam sposób zakazywałaby wszystkich kotłów na węgiel w każdym nowym domu. Zgodnie z informacjami Ministerstwa Klimatu i Środowiska ograniczenia i zakazy dotyczące instalacji spalających paliwa stałe mogą być wprowadzane przez sejmiki województw w formie uchwał antysmogowych.

Oznacza to, że przed wyborem kotła trzeba sprawdzić przepisy obowiązujące lokalnie. Mogą one określać m.in. rodzaj dopuszczonej instalacji, parametry kotła oraz rodzaje paliw, których można używać.

Co z nowym domem?

W przypadku nowego budynku nie wystarczy sprawdzić samego zakazu lub braku zakazu spalania węgla. Projekt i instalacja grzewcza muszą uwzględniać również obowiązujące wymagania techniczne dotyczące budynku i źródła ciepła. Dlatego decyzję o kotle najlepiej podjąć już na etapie projektu, a nie dopiero podczas budowy kotłowni.

Przykład: województwo podkarpackie

Na Podkarpaciu obowiązuje uchwała antysmogowa przyjęta przez Sejmik Województwa Podkarpackiego. Oficjalne informacje województwa wskazują, że od stycznia 2026 r. nie mogą być użytkowane pozaklasowe kotły na paliwa stałe. Kotły klasy 3 i 4 mogą być użytkowane do końca 2027 r., natomiast kocioł klasy 5 spełniający wymagania uchwały może być użytkowany bezterminowo.

Ważne: te terminy dotyczą przede wszystkim eksploatacji istniejących urządzeń. Przy planowaniu nowej instalacji trzeba sprawdzić wymagania dotyczące urządzeń wprowadzanych do użytkowania oraz aktualne przepisy lokalne.

Na co zwrócić uwagę przed zakupem kotła na węgiel?

• sprawdź aktualną uchwałę antysmogową dla województwa,
• sprawdź wymagania dotyczące kotła i paliwa,
• uwzględnij wymagania techniczne budynku już w projekcie,
• sprawdź wymagania dotyczące komina i wentylacji,
• nie kupuj urządzenia tylko na podstawie informacji sprzedawcy — poproś o dokumentację i potwierdzenie parametrów.

Co z programem Czyste Powietrze?

Warto też rozróżnić legalność montażu urządzenia od możliwości uzyskania dotacji. Program Czyste Powietrze ma własne zasady dotyczące kwalifikowanych źródeł ciepła i wymagań technicznych. Sam fakt, że dane urządzenie może być zgodne z lokalnymi przepisami, nie oznacza automatycznie, że kwalifikuje się do dofinansowania.

Jakie zakazy obowiązują w innych województwach?

Przepisy nie są jednakowe w całej Polsce. Ministerstwo Klimatu i Środowiska wskazuje, że uchwały antysmogowe obowiązują w 14 z 16 województw. Wyjątkiem są obecnie województwa warmińsko-mazurskie i podlaskie, które nie mają wojewódzkiej uchwały antysmogowej. Nie oznacza to jednak braku innych wymagań wynikających z przepisów krajowych.

Przedstawiamy kilka przykładów obowiązujących terminów i ograniczeń:

• Małopolskie – od 1 stycznia 2027 r. nie będzie można użytkować kotłów klasy 3 i 4. Kotły pozaklasowe musiały zostać wycofane wcześniej.
• Pomorskie – od 1 września 2026 r. obowiązuje zakaz eksploatacji kotłów na węgiel lub drewno klasy 3 i 4; od 1 lipca 2035 r. zakaz obejmie również kotły klasy 5.
• Mazowieckie – od 1 stycznia 2028 r. nie będzie można użytkować kotłów klasy 3 i 4. Uchwała przewiduje również dodatkowe ograniczenia dotyczące spalania węgla na określonych obszarach.
• Łódzkie – kotły pozaklasowe są objęte zakazem użytkowania od 1 stycznia 2025 r., a kotły klasy 3 i 4 będą objęte zakazem od 1 stycznia 2028 r.
• Podkarpackie – od 1 stycznia 2026 r. zakazane jest użytkowanie kotłów pozaklasowych, a kotły klasy 3 i 4 mogą być użytkowane do końca 2027 r.

To tylko przykłady. Zakres ograniczeń może być różny nie tylko między województwami, ale również w konkretnych miastach lub strefach. Dlatego przed wyborem kotła do nowego domu trzeba sprawdzić uchwałę obowiązującą dokładnie w miejscu inwestycji.

Ważne: zakaz użytkowania starego kotła nie zawsze oznacza całkowity zakaz montażu nowego kotła na węgiel. Uchwała może określać wymagania dotyczące klasy, ekoprojektu, emisji, paliwa albo konkretnego obszaru. W przypadku nowej inwestycji trzeba sprawdzić aktualne przepisy przed zakupem urządzenia.

Wniosek

Przed montażem pieca na węgiel w nowym domu trzeba sprawdzić trzy rzeczy: przepisy ogólnokrajowe, uchwałę antysmogową właściwą dla lokalizacji oraz wymagania techniczne dotyczące budynku i instalacji. Zmieniające się przepisy sprawiają, że wybór źródła ciepła warto skonsultować z projektantem instalacji i sprawdzić aktualne wymagania urzędu marszałkowskiego.

Źródła oficjalne: Ministerstwo Klimatu i Środowiska – uchwały antysmogowe, Urząd Marszałkowski Województwa Podkarpackiego – uchwała antysmogowa, Czyste Powietrze – zakres dofinansowania.

Dodatkowe źródła oficjalne: GIOŚ – uchwały antysmogowe, Małopolska – informacje o terminie dla kotłów klasy 3 i 4, Pomorskie – terminy wymiany kotłów, Łódzkie – ważne terminy.

Stan informacji: wrzesień 2026 r. Przepisy lokalne mogą się zmieniać, dlatego przed zakupem i montażem urządzenia należy sprawdzić aktualne wymagania dla konkretnej lokalizacji.